www.diskursi.com
Home
O projektu
O projektu
Tolerancija
O CEIR-u
Poziv za saradnju
Uputstvo autorima
Uredništvo
Uredništvo
Ivan Cvitković
Mile Lasić
Želimir Vukašinović
Zorica Kuburić
Roozbeh (Rudy) B. Baker
Jasmina Husanović
Zilka Spahić-Šiljak
Dino Abazović
Vesna Đurić
Zlatiborka Popov-Momčinović
Damir Banović
Projekti i istraživanja
Kontakt
Linkovi


Dr. Vahdet Alemić
Naučnik publicista, imam Ferhadije
Banja Luka, Meša Selimović 4
e-mail: vahdet966@gmail.com
predmet:recenzija

Na upit za mišljenje o studiji „Pomirenje i izgradnja povjerenja u Bosni i Hercegovini“ dajem sljedeću

R E C E N Z I J U

„Pomirenje i izgradnja povjerenja u BiH“ predstavlja studiju pokrenutu od Univerziteta u Edinburgu, čiji projekat je povjeren stručnom timu za naučnoistraživanje ispred CEIR-a u Bosni i Hercegovini. Studija ispituje javne stavove provedena je u četiri grada u Bosni i Hercegovini (Banja Luka, Bugojno, Mostar, Sarajevo), što bi bio reprezentativni uzorak tripartitne grupe etničkih bosanskohercegovačkih subjektiviteta, koji u sebi strukturalno predstavlja grupno i individualno promišljanje na principu povjerenja sukladno vrijednosnom. Rezultati ankete prestavljaju izbaždareni stav o djelujućem fenomenu religija i na njenim marginama izgrađen sistem ukupnih odnosa etničkih subjektiviteta. Teorijsko empirijska elaboracija predstavlja rezultat timskog rada grupe sociologa i religiologa iz Bosne i Hercegovine, te Univerziteta u Novom Sadu, Beogradu, Edinburgu i ujedno biva baza za mogući dalji naučni postupak u oblasti sociologije, pogotovo sociologije religije, nacije, politike. Vrijednost studije je u opšte naučnom i znanstvenom principu. Dovodi u vezu uzroke, stanje i moguće principe projekta povjerenja i izgradnje društvene kohezije. Također, dovodi u keherentan odnos sitem motiva, uzroka i posljedica čime se promatraju ideje determinante, imanentne svijetu špekulacije te znanjima iz oblasti teologije, politologije i ekonomije. Dosadašnje iskustvo ukazuje na insuficijentnost naučnog promatranja pojava iz uže naučne oblasti sociologija religije, njihove uzročne-posljednične veze i snagu determinanti, čija simbioza vidno identifikuje pojedinca sa idejom determimantom, te demistifikuje vrijednosno, kognitivno polje u sferi oštenja pojava i procesa. Studija recentno predstavlja pojavu, čija elaboracija gradivno postulira faktore, time i zamišljenu etničku i religijsku zajednicu. Religija i etnička identifikacija, su sprudovi funkcionalnog i interakcijskog simbolizma pojava, koje već niz vjekova izgrađuju društvo, poredak i nositelje poredka čime se mjeri intenzitet, kvalitet i kvantitet određujući bit procesa mira ili sukoba u sklopu historijske nužnosti.

Ako bi pojavu promatrali suhim dogmatskim, onda se može svakako istaći novinu u proučavanju latentnih obrazaca gdje se naučna misao oslobođena recentnog spruda „izama u nadmetanju“ okvirno nudi izvorno Sveto kao dinstinciju od svjetovnog poimanja religije, jer su pojmovi progovorili jezikom potrebe, čija odgovornost ne spori proces kolektivne katarze društva. Problemi naučne misli slove u nedovoljnoj valorizaciji Objave, kontekstualizacijom Svetog bez ontološke biti, istinu da bivanje društvenih pojava postane ideja partikularizma kao mjera maksimalističkom odnosa uz glirifikaciju vlastitom senzibilitetu. Religijski fenomeni lišeni dimenzije Svetog poimanja i znanja o njoma društvu neminovno nude alternativu, čija destruktivnost nalaže za potrebu promatranja ljudskih potreba i vrijednosti upravo iz pozicije njene determinante. Sada se pred javnost predstavlja sažetak istraživanja provedenog krajem 2011. godine, a obuhvatilo je 616 ispitanika, što predstavlja baznu osnovu za dalju i dublju analizu stanja društva, uzroka i posljedica vrijednosnog, kako u sistemu ličnosti, tako u sistemu grupe. Zatim, na institucije religija, nacija i država. Strateški interes društva, države i civilizacije svakako biva stanje svijesti provodene kroz revitalizaciju odnosa, na kognitivnoj i aksiološkoj ravni. Analiza je potvrdila razvijenu svijest o potrebi pomirenja, mira i progresa društva pri čemu su jasno detektovane pozicije elite, lidere iz politike, vjere i sistema za faktore stabilizacije sistema. Putem temeljne teorijsko-empirijske analize date su margine i smjernice za dalju konsolidaciju uz obnavljanje veza što je strateški interes naučnih, religijskih i političkih krugova. Uspješnoat studije ovisi od daljeg rada u razvoju emancipacije društva i strateških principa, koliko društveno-političkih toliko isocio-kulturnih, te kognitivnih sadržaja u sistemu, kakvo je bosanskohercegovačko društvo. Također, studija pokazuje nivo svijesti, obrazovni koeficijent kao bitan faktor za političku akomodaciju dominantnih večinskih grupa, dok sa druge strane manjinske grupe bivaju predmet loše akomodacije, upravo zbog antidruštvenih mjera koje se promatraju u ispitivanju. Isključenost od univerzalnog polja promiće opšte vrijednosni koncept partikulariteta, posljedica je nedovoljne kritičke društvene misli o vrijednostima kao kapitalu društva. Regresivna analiza, potvrđuje intervenciju kolektiviteta nasptam individualnog, čija dimenzionalnost otkriva aktere kao mjeru oblikovanja obligatnih odnosa, te se religijski, etnički, prosvjetni, obrazovni i medijski radnici postavljaju za ključne medijatore u postavljanju, provođenju povjerenja i promociji vrijednosnog. Kako bi aksiološka dimenzija bila izvjesna, neophodno bi bilo perezentovati u javnosti stavove i rezultate studije uz neophodnu valorizaciju kognitivnih efekta. Zatim, dostiglu društvenu emancipaciju izmjeriti i deskriptivno obraditi na cjelovitom uzorku, što bi nedvojbeno podiglo razinuvrijednosnog, u kom bi multidimenzija, esencijalna posuda ukupnih civilizacijaskih dobara u bosanskohercegovačkom društvu, postala bit i princip koji uvodi zamišljenu kulturološku oblast za mjeru i opstank civilizacije. Izgradnja mira među žrtvama rata i žrtvama ideoloških klišea „izmima u nadmetanju“, stavlja u prvi plan neophodnost dalje analize, uz neophodno predstavljanje pojmova i pojava vezanih za djelovodno polje i ideje determinante, zatim obrazovanje na vrijednosnom, univerzalnom polju, kao opšte društvenom potencijalu bosanskohercegovačkog društva, uz poticaj naučnog promatranja svakog segmenta studije na difoznom polju etničke grupe, religijske grupe. Rezultati ispitivanja pokazuju važnost fenomena religija, te se da konstatovati da se radi o religioznom društvu. Dalja regresivna analiza bi zahtjevala propitivanje intenziteta i kvaliteta religijskog sentimenta, i njohovu multilaterarnu kononsku predikaciju u etničkom senzibilitetu, gdje religija biva primordijalna ili postaje univezalna matrica opštenja pojava.

Rezultati istraživanja su pokazali da apsolutna većina ispitanika (88,2%) smatra kako će proces pomirenja biti važan za budućnost Bosni i Hercegovini, i da se ne treba obzirati na prošlost. Također je 67 % ispitanika istaklo svoj religijski sentiment, s tim da vjeronauka biva jedna od mjera i karika za pomirenje, bolje rečeno život bez fobije i sa vrijednostima kao fundusom esencijalne sadžajnosti naroda u Bosni i Hercegovini.

S obzirom nainsuficijentnost naučnog postupka iz oblasti sociologije, sociologije religije, sociologije nacije i sociologije politike u Bosni i Hercegovini, navedeno istraživanje postaje baza za dalju elaboraciju i produbljivanje teze, te predstavlja pravo intelektualno osvježenje usljed uvođenja činjenica da progovore o budućnosti naroda. Ono bi moglo biti poticajno za provođenje jednog ovakvog istraživanja koje bi trebalo još teorijski, metodološki i sadržinski obogatiti) za cijelokupnu strukturu kako u Bosni i Hercegovini tako i u zemljama ex-Jugoslavije.

Sa zadovoljstvom preporučam da se ovaj Izvještaj, kao i cjelokupni rezultati istraživanja, publiciraju i prezentiraju javnosti.

Banja Luka, oktobar 2012. god. Dr. Vahdet Alemić

25/10/2012





Broj poseta:
danas: 8
ovog meseca: 42
prošlog meseca: 0
ukupno: 42


diskursi.com 2012